Rehber » Çocuklarda Kasik Fitigi

Çocuklarda Kasik Fitigi Bebegimizin ya da çocugumuzun kasiklarinda ya da torbalarinda daha önce bulunmayan bir sislik ile karsilastiginizda bunun bir fitiktan kaynaklanabilecegini aklimiza getirmeli, sislik agrisiz ve yumusak ise acele etmeden, ancak ilk firsatta hekime basvurmaliyiz. Eger sislik agrili ve sert, ise acil bir durum söz konusu olabilir. Hemen ilgili doktora basvurulmalidir.

Kasik fitigi nedir? Karin ön duvarinin, kasik bölgesindeki zayif bir bölgesinden karin boslugunda bulunan bazi yapilarin deri altina kadar çikmasina kasik fitigi diyoruz. Bu yapilar en sik barsaklardir; fakat bir çesit zar olan ‘omentum’, mesane ve kizlarda yumurtaliklar ve tüpler de zaman zaman fitiklasabilir. Kasik fitigi nasil olusur? Testisin inisi: Kasik fitiginin olusumu erkeklerde testislerin(yumurtalarin) torbaya inis süreci ile yakindan ilgilidir. Testisler, bebegin anne karnindaki yasaminin 7. ayinda kasik bölgesinden torbalara dogru inise baslar. Bu inis çogunlukla bebek dogmadan önce tamamlanmis olur. Bu inis süreci tamamlanamadigi zaman testis inis yolu boyunca herhangi bir noktada kalabilir. Buna inmemis testis adi verilmektedir. Inis süreci normal seyrinde iken eger bebek erken dogar ise yine inmemis testis görülecektir(prematürelerde sik görülmesinin nedeni).

Fitik kesesinin olusumu: Bu inis sirasinda testise eslik eden periton(karin zari) parçacigi bir eldiven parmagi seklinde torbalara kadar testisle birlikte sürüklenir. Dogumdan sonra bu zar kesecigin duvarlari birbirlerine yapisir ve ince bir bant halinde kalir. Iste bu zar kesecigin duvarlarinin birbirlerine yapismamasi ya da yapistiktan sonra çesitli nedenlerle yeniden açilmasi sonucu olusan araliktan karin içi organlarin deri altina kadar ilerlerler. Böylelikle karin içi basincini arttiran her türlü durumda(öksürük, ikinma, aglama, vb) karin içindeki organlar bu kanaldan çikmaya yönelirler ve kasikta ya da ilerlemis olgularda torbalarda sislik meydana gelir.

Belirtileri nelerdir? Beliren kaybolan sislik ilk ve en önemli bulgudur. Sagda ya da solda kasiktan baslayarak torbalara (kizlarda büyük dudaklara)kadar olan hat üzerinde, herhangi bir noktada olabilir. Aglama öksürme gibi karin içi basincinin arttigi durumlarda bu yapilar, zayif olan bu noktadan karni terk ederek deriden kabarik bir sislik olustururlar. Baslangiçta aglama veya öksürük durdugunda yapilar yeniden karin içine dönerek sislik kaybolur. Daha ileriki dönemlerde ise fitiklasan yapilar giderek kendilerine daha genis bir yer açacagindan elle itilmeleri gerekecektir. Çok ilerlemis durumlarda fitiklasma çocugun torbalarini dolduracak kadar asagi, testislerin yanina kadar inebilir. Çocukluk çaginda görülen fitik tipi büyük çogunlukla indirek olanidir. Direk kasik fitigi nadiren çocuklarda da görülürse de, daha çok bir eriskin hastaligidir. Indirek kasik fitiginda karin içinden çikan organlar kasik kanali adi verilen bir kanaldan geçerek deri altina ulasirlar. Direk fitikta ise karin duvarindaki zayif nokta sisligin hemen altindadir. Barsaklar dogrudan deri altina ulasirlar.

Hangi yasin hastaligidir? Kasik fitigi her yasta görülebilir. Yeni dogmus bir bebekten ileri yaslara kadar herhangi bir çagda baslayabilir.Görülme sikligi normal süre ve kiloda doganlarda % 1-3’tür. Prematüre dogmus olanlarda ise daha sik rastlanir(% 16-25).

Tedavisi için hangi yas uygundur? Çocukluk çaginda kasik fitiginin tek tedavisi ameliyattir. Hasta tani konuldugu zaman ameliyat edilmelidir. Beklenmesi gereken bir yas ya da süre söz konusu degildir. Ancak enfeksiyon geçirmekte olan veya kansizlik saptanan hastalarin, acil bir durum söz konusu degilse, bu sorunlari tedavi edildikten sonra ameliyat edilmeleri daha uygundur. Ameliyat: Çocuklarda kasik fitigi ameliyati günübirlik cerrahi tarzinda yapilmaktadir. Gerekli hazirliklarin ardindan hasta ameliyata alinir. Kasikta yaklasik 2-3 cm’lik bir kesiden gerçeklestirilen ameliyatta, özetle fitik kesesi karin boslugu ile baglanti noktasindan baglanarak çikartilir(yüksek ligasyon). Ameliyat bitiminde çogunlukla tercih edilen kapatma yöntemi eriyebilen materyalle yapilan gizli derialti(subcuticuler) dikisidir. Bu yöntemin avantaji dikis alma islemine gerek birakmamasidir. Ameliyattan yaklasik 3-4 saat sonra hasta evine gönderilebilmektedir.

Sik Sorulan Sorular:

1. Fitik ameliyatsiz iyilesmez mi ? Ilaç tedavisi söz konusu degildir. Ameliyat disi tedavi konusunda geçmiste fitik bagi gibi denemeler olmus ancak uzun yillar önce, hem iyilesmeyi saglamadigi hem de ameliyati zorlastirdigi için terkedilmistir. Toplam hastanede kalis süresi 4-5 saat olan bir girisim yerine aylar, hatta yillarca bag kullanip sonunda yine ameliyat olmanin savunulacak bir yani yoktur. 

2. Beklemenin tehlikesi var midir? Kasik fitiginin en önemli tehlikesi bogulma ya da sikismadir. Bogulmus fitik 3 türlü tehlike içerir.

  • Sikismis bir barsak tikali bir barsaktir ve kaka geçisi durur. Süre uzadikça barsak bir barsak dügümlenmesinin bütün belirtileri görülmeye baslayacaktir.
  • Tikali olmasi disinda sikisan barsak zarar görebilir. Bu uzun süre sikisik kalmis fitiklarda söz konusu olabilir. Bu durumda sikisma bölgesinde kizariklik ve ödem de baslar.
  • Kanal içinde sikismis olan barsak kanaldan geçen diger yapilara(testisin damar, sinir ve kanallari) zarar vermeye de baslayabilir. Kizlarda da benzer sekilde yumurtalik ve tüpler zarara ugrayabilmektedir.  

3. Bogulmus Fitik Nedir? Fitiklasan organlarin çiktiklari yere sikisarak, kalmalarina bogulmus fitik denir. Bu kalis ne kadar uzun sürerse sikisan barsagin zarar görme olasiligi o kadar fazladir. Bu  konuda ilk bilinmesi gereken bogulmus fitik belirtileridir. Kasikta agrili bir sislik ortaya çikar. Sislik genellikle sert ve sabittir. Kusma, karin sisligi, kaka yapamama ya da kanli kaka görülebilir. Hastanin yasi küçüldükçe bogulma riski artar. Ilk 6 aydaki bebeklerin % 60’inin kasik fitiginin en az 1 kez boguldugu bildirilmektedir. Bebegim-çocugum ameliyata dayanabilir mi?:Fitik ameliyati çok küçük dogum agirligi olan prematüreler de dahil olmak üzere her yasta bebege ve çocuga basariyla uygulanmaktadir. Operasyonda teknik açidan hayati tehdit edici risk söz konusu degildir. Modern anestezi teknikleri ve modern teknoloji sayesinde önlenebilir riskler ortadan kaldirilmis, beklenmedik durumlar için de gereken tedbirler alinmistir.