Rehber » Alzheimer Hastaligi

Alzheimer Hastaligi Günümüzde demansin ilerleyen yasla olusan kaçinilmaz bir son olmadigi ve kismen de olsa tedavi edilebilir bir durum oldugunun anlasilmasi Alzheimer Hastaligi’na (AH) olan bakis açisini degistirdi. Ancak önce AH’in dogru tanisinin yapilmasi ve normal yaslanmanin özelligi olan bellek degisikliklerinin AH’dan ayrilmasi gerektigi vurgulaniyor.  AH, bellek ve bilissel islevlerde günlük yasam aktivitelerini kisitlayacak derecede kronik ve ilerleyici kayipla karakterizedir. AH yasamin orta ve ileri evrelerinde ortaya çikar ve 50 yas altinda görülmesi pek nadirdir. AH’nin görülme sikligi yasla birlikte artar, 65 yasinda gözülme sikligi yüzde 5’lerdeyken, 60 yas üstünde yüzde 30’a çikar. AH’nin olusum mekanizmasi tam bilinmemekle beraber, kalitsal faktörler, düsük sosyokültürel düzey, kafa travmasi gibi nedenler üzerinde durulmakta, östrojen hormonu ve nonsteroid grubu ilaçlar kullanmanin AH’i önledigine dair kanitlar bulunmaktadir.

Alzheimer hastaliginin belirtileri neler?

Lisan bozuklugu ilk bulgudur, uzak bellek geç evrelere dek korunun. Yakin bellekteki bozulma yeni bilgilerin kaydedilmesindeki güçlükle kendini gösterir. Problem çözme yetenegi kaybolur,  AH’nin 10 temel klinik özelligi sunlardir. 1. Günlük aktiviteleri bozacak bellek kaybi 2. Esyalari kaybetme 3. Alisageldik isleri yapmada güçlük 4. Lisan sorunlari 5. Zaman ve mekani karistirma 6. Yargilama yeteneginin bozulmasi 7. Davranis veya karakter degisiklikleri 8. Kisilik degisiklikleri 9. Pratik düsünmeyle ilgili problemler 10. Inisiyatif kaybi AH’ta hangi davranis sorunlari görülür? Hafiza kaybinin gizlenmeye çalisilmasi, amaçsiz gezinmeler, esya kaybetme ya da saklamalar, uygunsuz cinsel davranislar, sorulari tekrarlama, takip etmeler ya da edildigine dair yersiz süpheler, uyku ve beslenme problemleri. AH’da tani ve ayirici taniya nasil gidilir? Ilk adim, hasta ve yakinlariyla detayli bir görüsme yapilarak, hastalik öyküsünün alinmasi, detayli bir fizik ve nörolojik muayene yapilmasidir. Muayene sirasinda kisa süreli hafizayi ölçen standart testler yapilir. AH ile karisan diger tibbi durumlari ayird edebilmek için biyokimyasal testler, hormon testleri, karaciger fonksiyonlari incelenir, B12 vitamin düzeyi bakilir. AH, depresif duygu durumu ile çok sik karistirildigindan gereginde psikometrik testler yapilmalidir. AH tanisini desteklemek için Bilgsayarli Tomografi ve Manyetik Rezonans Görüntüleme gibi yöntemlerle bazi özgün bulgulari aranir.

AH tedavi edilebilir mi?

AH’da klinik tabloyu olusturan nedenler hala aydinlatilabilmis degilse de, bir sekilde beyinde hücreler arasi iliskiyi saglayan “Asetilkolin” adli maddenin azaldigi kesin olarak biliniyor. AH tedavisinde eksik olan bu maddeyi yerine koyan ilaçlar kullaniliyor. Bu ilaçlar ülkemizde de bulunuyor. Bu ilaçlarla yapilan uzun süreli çalismalarda hastaligin ilerlemesinin durduruldugu, toplumsal uyumu bozan davranis problemlerinin de önemli ölçüde geriledigi gösterilmis.Yerine koyma tedavisinin, yanisira, hastalara koruyucu tedavi olarak beynin oksijen kullanimini arttirici ilaçlar, nonstereoid antienflamatuar grubu ilaçlar, A, E ve C vitaminleri de öneriliyor AH nereye kadar tedavi edilebilir? AH ile ilgili çalismalarin sonunda hastaligi tam olarak geriye döndürmek mümkün olmadi. Ancak ilerleme hizinin durdurmak mümkün. Bu tedavilerin, özellikle hasta yakinlari için de büyük bir problem yaratan davranis problemlerini de düzelttigi ve günlük yasam aktivitelerini düzelttigi göz önüne alinirsa su anda AH’ tedavisinde ilerleme kaydedildigi gözleniyor.  AH’da temel nokta hastaligi sinsi basladigi dönemde taniyip, etkin tedaviye bir an önce baslamak. Böylece hasta ve yakinlarina daha mutlu bir yasam sunmanin yanisira ülke ve aile ekonominisine binen yük de azalacaktir.