Bademcik ve Geniz Eti

Havaların soğuması ve okulların açılması ile birlikte çocuklarda görülen bademcik ve geniz eti problemlerinde artış görülmeye başlandı. 

Çocuğunuz ağzını açtığında boğazın iki tarafında gördüğünüz küçük oval şekilli yapılar bademciklerdir. Bademcikler (tonsil), solunum yolunun giriş kapısında koruyucu görev yapan bağışıklık sisteminin görünen parçalarıdır. Geniz eti (adenoid) ise, aynı sistemin görünmeyen parçasıdır. Bademciklerin arkasında, üstte yer alan lenfoid bir dokudur. Geniz eti ve bademcikler, çocuğu solunum yolu enfeksiyonuna karşı korurlar, ancak bazen de sık geçirilen enfeksiyonlar veya allerji nedeniyle büyüyerek soruna yol açmaya başlarlar.
Geniz etinin büyük olması burundan solunuma engel oluşturur. Ayrıca kulak ve sinüslerin boşalımını bozarak değişik boyutta problemlere yol açarlar. Bu çocuklarda işitme kayıpları, horlama, ağızdan soluma, gece öksürükleri, burun akıntıları gözlenmektedir. Kronik geniz eti iltihapları veya büyümeleri ortodontik bozukluklar, yüz gelişiminde bozukluklar ve konuşma bozukluğuna yol açabilmektedir.

Bademcik ve geniz eti büyümeleri üst solunum yolunu daraltacak boyuta ulaştığında horlama ve apne dediğimiz uykuda nefessiz kalma gibi ciddi sorunlar başlatır. Bu durumlarda bir KBB uzmanı ile görüşülmesinde yarar vardır.

Bademcik ve geniz eti hastalıkları nasıl tedavi edilir?
Bademcik ve geniz etinin akut iltihaplarında tedavi genellikle ilaçlardır. Ciddi problemlere yol açmayan ve sık infeksiyona yol açmayan bademcik ve geniz eti ilaçlarla tedavi edilmesine rağmen, bazen bademcik ve geniz etinin ameliyatla alınması gerekir.

Ameliyat Hangi Yaşta Yapılmalıdır?
Ameliyat için kesin bir yaş yoktur. Hastaya verdiği zarara göre karar verilir. Sık kabul edilen durum tonsil ameliyatı için hastanın 14 yaşını doldurmasıdır. Tonsillerin immun aktiviteye faydaları 13-14 yaşından sonra başka organlar tarafından üstlenilir.

Adenoid alınması ise 3 yaşından itibaren yapılabilir. Özel durumlarda bu yaş sınırlamaları KBB hekiminin görüşü alınarak daha alt sınırlara çekilebilir. Bu durumlarda tonsillotomi adı verilen bademciğin bir kısmının alınması söz konusu olmalıdır. Bademcik ameliyatından daha rahat ve ameliyat sonrası ağrılı günlerin daha kısa olduğundan tercih edilmelidir.

Çocuklarda ameliyat için en uygun zaman yaz tatilleri ya da yarıyıl tatilidir. Bademcik hastalıkları ve geniz eti çocuk yaş grubu sorunu olarak bilinse de erişkinler için de aynı kurallar geçerlidir. Ameliyata engel oluşturacak herhangi bir ciddi sağlık problemi olmayan erişkinlerde de bademcik ameliyatları uygulanmaktadır.

Geniz eti ameliyatına hangi durumlarda karar verilmelidir?

• Ortaya çıkan geniz eti iltihapları çocuğun sık tekrarlayan orta kulak iltihabı geçirmesine sebep oluyorsa,
• Ağzı açık uyuma, gündüz ağzı açık dolaşma, burun tıkanıklığı ve horlamaya yol açan geniz eti büyüklüğü varsa,
• Geçirilen geniz eti iltihapları kronik orta kulak enfeksiyonlarına yol açmışsa,
• Senede 5 veya daha fazla sayıda geniz eti iltihabı geçiriliyorsa,
• Uykuda nefes kesilmelerine sebep olan geniz eti büyümesi varlığında geniz eti ameliyatı yapılmalıdır.

Bademcik ameliyatı şu durumların herhangi birisinin olması durumunda gereklidir:

• Sık bademcik iltihabı geçiriyorsa, (senede 4-5 ten daha fazla )
• Uykuda horlama ve nefes kesilmesine sebep olacak kadar sorun çıkaran büyük bademciklerin varlığında,
• Çocuğun havale geçirmesine sebep olan sık bademcik iltihapları oluşuyorsa,
• Beslenme bozukluğu ve kilo kaybına yol açıp büyüme gelişmeyi bozacak kadar büyük bademciklerin varlığında,
• Erişkinlerde tüm tedavilere rağmen geçmeyen bademcik taşı ve ağız kokusu varlığında,
• Geçirilen bademcik iltihapları kalp, eklem, kas ve böbrek romatizmasına yol açmışsa.

Op.Dr.Nizamettin AYDIN
K.B.B.Uzmanı