Bel Ağrılarından Kurtulmak Elimizde...

İnsanların yaklaşık % 80'i hayatları boyunca en az bir defa bel ağrısı ile karşılaşmaktadır. Ağrı bazen haftalar hatta aylarca sürmekte, hastaların iş hayatları altüst olmakta, aile ve sosyal yaşantıları bu olaydan ciddi şekilde etkilenebilmektedir. 

Bel ağrıları ya omurga kaynaklı ya da omurga dışı nedenlerle ortaya çıkabilmektedir. Omurga nedenli olanlar %90 sıklıkta iken bel fıtığı gibi omurga arasındaki diskin sorunlarına bağlı olan bel ağrıları ise omurgasal sebepler içinde ancak % 10' u bulunmaktadır.

Omurga Kaynaklı Bel Ağrıları
Bel omurlarını tutan romatizmal hastalılar, brusella, tüberküloz gibi enfeksiyonlar çeşitli tümörler bel ağrısı nedenleridir. Bel fıtığı, bel kayması, omurga kanalı darlığı gibi nedenlerle omurlar arasındaki disklerin sinir köklerine baskı yapması ağrıya yol açar. Bel omurgası çevresindeki adalelerde yine çeşitli nedenlerle ağrı meydana gelmektedir. Omurgada doğumsal anormallikler, duruş bozuklukları, bacak kısalıkları ve bel bölgesini içine alan düşme ve çarpmalar bel ağrısı doğurur. Omurlarda osteoporoz ve omurgamızın faset eklemlerindeki yıpranmalar sonucu belde ağrılar ortaya çıkabilir.

Omurga Dışı Bel Ağrıları
Kadın hastalıkları, mide ülseri, aort anebrizması, böbrek taşı, prostatit, safra kesesi taşı ve pankreatit gibi hastalıklarda bele yansıyan ağrılar olabilir.

Bel ağrısında mutlaka doktora gidilmesi gereken durumlar;

Genellikle bel ağrıları istirahat ve basit kendine bakım yöntemleri ile birkaç haftada  iyileşir. Eğer ağrı çok şiddetli,1 haftadan uzun sürmüş ve eşlik eden şu bulgular varsa mutlaka doktorunuza başvurmalısınız:

• Bel ağrısı düşme veya travma sonrası başlamışsa,
• İdrar veya gaita kontrolü kaybedilmişse
• Bacak veya ayağınızda kuvvetsizlik hissediyorsanız
• Ağrı bacaklara yayılıyor, beraberinde uyuşma varsa
• Bel ağrısı ile beraber, kilo kaybı, ateş, gece terlemesi, halsizlik varsa
• Ağrı özellikle gece artıyor ve uykudan uyandırıyorsa
• Ağrı öksürmek ve hapşırmakla artıyorsa
• Ağrı istirahatle artıyor, eşlik eden sabah tutukluğu varsa
• İdrar yaparken idrarda yanma ve idrarda kan varsa

Bel ağrısında Tedavi:

Tedavide başarıya giden yol doğru teşhisten geçer. Bunun için bel ağrısı bulunan hasta da ilgili uzman hekime müracaat etmelidir. Hekim hastanın şikayetlerini dinleyecek, muayenesini yapacak ve hastalığıyla ilgili tüm tetkik ve tahlilleri isteyecektir. Neticede teşhis netleşecek ve ondan sonra tedaviye geçilecektir.

Yatak istirahati (4-7 gün ortopedik yatakta, dizler hafif karna çekilmiş  yatak istirahati önerilir, uzun süreli istirahat kasları zayıflatır, iyileşme sürecini geciktirir.)

Medikal tedavi (Ağrı  kesiciler, antiinflamatuar ilaçlar, kas gevşeticiler,  kronik ağrılar için antidepresanlar kullanılır)

Fizik tedavi (ilk 48 saatte soğuk ödemi azaltırken, geç dönemde sıcak kas spazmını çözerek ağrıyı azaltır. Ayrıca, derin ısıtıcılar, elektroterapi yöntemleri, hidroterapi, çeşitli masaj teknikleri ve egzersiz sebebe yönelik diğer tedavi yöntemleridir)
Bel korseleri hatırlatıcı nitelikte olup bel hareketlerinde kontrolü sağlar, sıcak tutar, psikolojik destek ve ameliyat sonrası iyileşme dönemi dışında kullanımı önerilmemektedir. Uzun süreli kullanımında vücudun doğal korsesi olan kasları güçsüzleştirip iyileşmeyi geciktirmektedir.

Eğitim ve egzersiz (bel okulları günlük hayatta yanlış bel hareketlerini tanıtarak pratik bilgiler verir belimizin güçlü ve hareketli olması sağlanır)

Cerrahi gerektiren durumlar
İlerleyici kas gücü kaybı, duyu ve refleks kaybı olanlar(nörolojik defisiti olanlar)
Bazı tip omurga kırığı olanlar
Omurgada spondilolistezis (kayma) veya anormal bel hareketliliği (insitabilite) olanlar
İdrar ve gayta kontrolünü kaybedenler
Lomber disk hernisi tanısı almış olup tüm tedavilere rağmen  4-6  haftada ağrısı geçmeyen , günlük yaşantısında ağrıya bağlı ileri derecede etkilenme olanlar.

Bel sağlığı için tavsiyeler…

• Yatma, oturma, uyuma ve çalışma koşullarını ideal hale getirin
• Sizin için  ağır olan cisimleri kaldırmayın, itmeyin, çekmeyin,
• Kilo verin hareketsiz kalmayın, hergün en az 15 dakika yürüyün, yürüme mesafesini giderek arttırın.
• Yüksek topuklu veya topuksuz ayakkabı giymeyin, ayakkabılarınızın topuklarının yüksekliği normal ve ökçeleri yumuşak olsun
• Otomobil kullanırken koltuğunuz sert olsun, arkaya dayandığınızda koltuk belinizi desteklesin. Uzun yola çıkarken belinizi ince bir yastıkla destekleyin
• Altında sunta ile tahta olan yatakları ve üzerine yatıldığında omurganın fizyolojik kıvrımlarına uyum gösterebilen kaliteli ortopedik yatakları tercih edin
• İş yerinde devamlı oturarak çalışıyorsanız bu durumun beliniz için sakıncalı olduğunu bilin ve mutlaka ara sıra kısa da olsa yürüyüşler yapın. Çünkü oturur pozisyondayken belinize binen yük ayakta oğlunuzdan  belirgin şekilde daha fazladır.
• Uzun süre araç kullanmayın kullanmak durumunda kalırsanız sık sık mola vermeyi ve yürümeyi tercih edin
• Uzman bir hekime danışmadan bel korsesi kullanmayın. Çelik balenli korselerin uzun vadede bel ve karın kaslarını zayıflatacağını unutmayın
• Bel kaslarını düzenli çalıştırın , düzenli spor yapın
• Stresinizi azaltın, sigara içmeyin
• Sorunları mutlaka doktorunuza danışın, bilgi alın

Uzm.Dr.Ayşen Binnur DUMANHAN
Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı