Çikolata kisti hamileliği engeller mi?

Adetiniz sırasında ağrılı bağırsak hareketleri, ilişki sonrasında ağrı, adet döneminde ağrı, ishal ve damla şeklinde kanamanız mı var? Kadın Hastalıkları ve doğum uzmanı Op.Dr.Bestami ÖZSOY : bu belirtiler endometriyozis yani çikolata kistinin habercisi olabilir.

Endometriozis (Çikolata kisti) nedir?

Normalde sadece rahim içinde bulunan  endometrium denilen dokunun, batın içinde başka dokulara yerleşmesine Endometriozis denir.

Endometriozisin kesin nedeni halen bilinmemektedir. Bu konuda en yaygın kabul gören teori, adet kanamaları sırasında rahim içindeki dokuların kadının tüplerinden geçerek karın boşluğuna yerleşmesi ve burada gelişimini sürdürmesidir. Bağışıklık sisteminin de buna izin verecek şekilde normalden farklılık gösterdiği düşünülmektedir.

Endometriozis hastalığı kadınların yaklaşık yüzde 10’unu etkileyen yani aslında oldukça yaygın bir sağlık sorunudur. Bu doku karın içindeki organlarda ; yumurtalık, rahim kanalı, karın iç zarı, bağırsaklar, idrar kesesi bulunabildiği gibi karın dışında ; vagina, göbekte de bulunabilir.

Rahim iç zarında meydana gelen kanama ile beraber bu endometriozis odaklarının bulunduğu bölgelerde de kanamaya ve bazı şikayetlere neden olur.

Endometrioziste kalıtsal yatkınlığın önemli bir faktör olduğu düşünüldüğünden, annede ya da başka bir akrabada endometriozis olması o kişide endometriozis görülme olasılığını artıracaktır.

Belirtileri nelerdir?

• Anormal veya fazla adet görme
• Adet öncesi ve adet esnasında şiddetli ağrı
• Cinsel ilişki sırasında ağrı
• Adet sırasında ağrılı bağırsak hareketleri
• İshal
• Adet sırasında idrar yaparken ağrı
• Gebe kalamama

Endometriozis doğurganlığı nasıl etkiler ve kısırlığa yol açar mı?

Hamile kalamayan kadınlarda nedenlerden biride endometriozis hastalığı olabilir. Bu kadınların bir kısmında endometriozisin neden olduğu yara dokusu kadının tüplerinde tıkanıklığa yol açmakta, tüplerin hareketlerine engel olabilmekte ve ayrıca yumurtlamaya engel olabilmektedir. Ancak, çoğu kadında endometriozisin doğurganlığı etkileme nedenleri henüz net olarak bilinmemektedir.

* Yumurtalıklar içinde oluşmaktadır ve yumurtlama fonksiyonunu bozmaktadır.
* Spermleri öldüren doğal toksinler üretmektedir.
* Embriyonun rahim içersine tutunmasını engellemektedir.
* Embriyo gelişimi üzerine zararlı etkisi vardır.

Nasıl tanı konulur?

Öncelikle doktorunuz yakınmalarınızı sorgulayacaktır. Pelvik muayene ile genital organlarla ilişkili kist, nodül ve ya ağrılı bölgelerin varlığı araştırılacaktır. Genellikle doktorunuz kesin tanı koyabilmek için size laparoskopi önerecektir. Bu operasyon için hastanede kalmanız gerekmez , aynı gün hastaneden çıkabilirsiniz. Göbek deliğinin hemen altına yapılan bir sanrimetrelik kesiden laparoskop adı verilen teleskop karın içerisine sokularak genital organlar ve batın içi yapılar görüntülenir. Böylece endometrial odakların yeri, büyüklükleri ve sayıları saptanır. Kesin tanı ancak laparoskopi ile görüntülenerek   konur.

Nasıl tedavi edilir?

Endometriyozise bağlı oluşmuş karın içi yapışıklıkların ve çikolata kistlerinin tedavisi ameliyatla sağlanır.
Ameliyat için öncelikle laparoskopi yöntemi tercih edilmekle beraber özellikle ileri derecede karın içi yapışıklık durumunda karnın açılarak ameliyat edilmesi ("laparotomi") gerekebilir.

Çikolata kistlerinin tedavisinde temel amaç kistin içinin boşaltılması ve kist cidarının çıkartılmasıdır. Küçük  endometriyozis odakları koter ile yakılarak tedavi edilir.

Bazı durumlarda kistin sağlıklı yumurtalık dokusundan ayrılması mümkün olmayabilir ve bu nedenle hastalıklı yumurtalığın tümüyle alınması gerekebilir.

İleri yaşlardaki çocuk istemeyen bir kadında özellikle ağır ve nükslerle seyreden endometriyozis durumlarında bazen rahimin ve yumurtalıkların tümüyle alınması kesin tedavi sağlaması açısından avantajlı olabilir.

Kistlememiş küçük endometriyozis odakları ise birtakım ilaçlarla tedavi edilebilmektedir.
Laparoskopik tedaviden sonra gebe kalamayan hastaların dramatik bir şekilde gebe kaldığı görülmektedir.

Op.Dr.Bestami ÖZSOY
Kadın Hastalıkları ve Doğum