Çocuklarda Yabancı Cisim Yutma…

Küçük çocukların oynarken ağızlarına soktukları yabancı cisimler solunum yollarına kaçtığı takdirde ölüme dahi sebebiyet veren bir durum ortaya çıkabilmektedir. Anne babalar bu nedenle büyük korku duymaktadırlar.

Küçük çocuklar yapılarındaki meraklılık ve araştırma özelliklerinden dolayı her türlü yabancı cismi ağızlarına götürmeye ve yutmaya eğilimlidir. Ayrıca diş sayısı ve yapılarının yetersiz olması besinleri çiğnemeden daha büyük lokmalar halinde yutmalarına yol açar. Ağızlarında bir şeyler olmasına rağmen konuşmaya, gülmeye, koşmaya ve oynamaya devam edebilirler.

Çocukluk çağında yabancı cisim yutma acil tanı ve tedavi gerektiren önemli bir sorundur. Her yaşta görülebilmekle birlikte, çevresindeki cisimleri ağızlarına götürerek tanıma eğiliminde olan 6 ay-3 yaş arasındaki küçük çocuklarda daha sıktır.

Neler yutuyorlar?

• Ayçiçeği, kabak, karpuz çekirdeği,
• Nohut, fasülye ve mısır tanesi,
• Fındık ve fıstık,
• Plastik maddeler,
• Metal iğne, türban iğnesi,
• Kalem ucu, ağaç parçası,
• Boncuk,
• Oyuncak parçaları.

Yabancı cisim yutulmasının en önemli belirtileri tıkanma, boğulma hissi, kusma, yutma güçlüğü ve göğüste takılma hissidir. Yemek borusuna takılı kalan yabancı cisimler soluk borusuna bası yaparak solunum zorluğuna neden olabilirler. En ciddi görülen komplikasyonlar yemek borusu-mide-bağırsak tıkanıklığı veya yırtılmasıdır.

Yabancı cisim yutma veya kuşkusu olduğunda çocuklar mutlaka acil servise getirilmelidir. Çocuğun anne babasının olayın nasıl ve ne ile olduğunu anlatması doktorun tanı koymasında çok önemlidir. Acil tedavide, yutulan cismin büyüklüğü, yerleşim yeri, şekli ve yutulduktan sonra geçen süre önemlidir. Yutulan yabancı cisimlerin çoğunluğu yemek borusu, mide ve bağırsaklarda yaralanmaya yol açmaz. Mide ve bağırsaklara geçen cisimler çoğunlukla 1 hafta içinde kendiliğinden feçes ile atılır. Yemek borusu duvarına takılma ve yırtma riski nedeni ile keskin kenarlı veya sivri uçlu cisimler, solunum zorluğu oluşturan cisimler, yanık ve yırtılmaya yol açabilecek kamera, saat, hesap makinesi gibi elektronik aletlerin pilleri bekletilmeden acil olarak çıkarılmalıdır.

Çocuklarda boğulma tehlikesi ile karşı karşıya kalmamak için neler yapılmalıdır?

• Çocukların ulaşabilecekleri yerlere yutulacak büyüklükte küçük objeler bırakmayın.
• Karpuz, kavun ve zeytin çekirdeği gibi küçük ve sert maddeler çocuklardan uzak tutun.
• Çocukların çevrelerinde katı sebze ve meyveler bulundurulmayın.
• Çocuklar yemek yerken sandalyeye oturtun.
• Çok hızlı yemek yemelerine engel olun.
• Çiğnemelerini gerektirmeyen yumuşak yiyecekler verin.
• Oyuncakları yutamayacak büyüklükte olsun.
• Oyuncakların çıkarılabilen küçük parçaları olmasın.
• Çocuklara, çekirdekli gıdalar, çekirdekleri çıkarıldıktan sonra yedirin.
• Küçük çocuklara leblebi, üzüm ve benzeri türde yiyecekler vermeyin.
• Büyük yiyecekleri yutabilecekleri küçük parçalara ayırın.
• Çocuk herhangi bir şey yerken başında bulunun.
• Çocuklarınızın altını değiştirirken başörtüsü iğnelerinize ve kundaklamada kullandığınız iğnelere dikkat ediniz.
• Çocuğun ağzında yiyecek varken konuşması önlenmeli, bu durumda iken ağlatılmamalı, güldürülmemelidir

Uzm.Dr.Emel HAFİZOĞLU
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı